Sinds september 2020 wint Frisia Zout BV zout van onder de Waddenzee, voor de haven van Harlingen. De grote bodemdalingsschotel die daardoor ontstaat geeft aan de rand, in de haven van Harlingen, nog 2 cm bodemdaling.
In 2014 vroeg de vereniging Oud Harlingen de gemeenteraad om niet aan de zoutwinning mee te werken 'totdat onomstotelijk vaststaat dat die geen bedreiging kan vormen voor het monumentale Harlinger erfgoed.' Toen die brief geen effect had organiseerde de vereniging een bijeenkomst met particuliere huiseigenaren, rentmeesters van kerken en plaatselijke, provinciale en landelijke erfgoedorganisaties.
Dat overleg leidde tot de oprichting van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen. Doel van de nieuwe stichting is alle soorten schade te voorkomen: materiële schade aan panden, maar ook emotionele en psychische schade, bedrijfsschade én imagoschade aan Harlingen als monumentenstad.
Voor de microfoon van Omroep Zilt konden we zaterdag de situatie rond de uitbreiding van de zoutwinning nog eens goed uitleggen. "De Samenwerkingsovereenkomst, de Pilot Harlingen, is op dit moment niet meer levensvatbaar. En dat komt doordat Frisia de stekker er uit heeft getrokken", concludeerde voorzitter Jarig Langhout. "Dus het is ook aan Frisia, in samenwerking met Economische Zaken die heeft toegestaan dat er 400 meter in de haven nu rustig die bodemdalingscurve mag komen, dat ze rustig door de dijken mogen komen (...) om de Pilot Harlingen, die ze toch wel graag willen, overeind te houden."
"Frisia heeft de afgelopen jaren een strategie gehanteerd van passiviteit. En als je passief met je omgeving omgaat raak je in isolement - en dat is gebeurd. (...) Dan weet je in feite niet wat er gaande is. De Stichting is enorm de gangmaker van de Pilot geweest, wat op zich ook al raar is, want dat had Frisia moeten zijn." Bekijk het complete interview hier.
Het kennismakingsgesprek met Staatssecretaris Jo-Annes de Bat, afgelopen donderdag in Harlingen, krijgt een vervolg. Er zijn meer dan genoeg aanknopingspunten voor een nadere gedachtewisseling, vooral natuurlijk de uitbreiding van de zoutwinning. Daarnaast echter ook de communicatie rond de procedure richting het Ontwerpbesluit en punten uit de zienswijze zoals de stichting die indiende. Van beide kanten is er de bereidheid om het gesprek hierover verder te voeren.
In de aanloop daarvan stuurde de SBHH vandaag vast wat bespreekpunten naar Den Haag. Al vanaf de start bewandelt de stichting 2 sporen: ten eerste voorkomen dat de stad Harlingen of zijn inwoners schade ondervinden van de zoutwinning, en ten tweede een 'nieuw veiligheidsdenken' in Nederland bewerkstelligen, waarbij economie en veiligheid hand in hand gaan. In onze brief van vandaag komen beide aspecten terug.
(Foto: Rijksoverheid - Martijn Beekman)
Naast de Waddenvereniging en staatssecretaris De Bat verscheen ook Jarig Langhout gisteren voor de camera van 'Hart van Nederland'. Dat besteedde aandacht aan de zorgen vanwege de zoutwinning over de natuur van de Waddenzee, en ook over het behoud van de UNESCO-status. Het label van 'Werelderfgoed' werd in 2009 toegekend maar staat al jarenlang onder druk als gevolg van de stapeling van menselijke activiteiten in het gebied. Daar komt nu de extra zoutwinning nog bij.
SBS6 liet ook bewoners aan het woord, waaronder de SBHH die vreest voor schade aan huizen. "We hebben het hier over 1000 karakteristieke, monumentale panden die niet gefundeerd zijn, die gewoon 'op staal' staan", vertelde de SBHH-voorzitter vanaf de Noorderhaven aan de kijkers. "Ik heb de staatssecretaris dan ook geadviseerd om dit document in de wc te gebruiken, dat is de enige plek waar het nuttig is." De uitzending is hier terug te kijken (zoutwinning vanaf 1:45).