Sinds september 2020 wint Frisia Zout BV zout van onder de Waddenzee, voor de haven van Harlingen. De grote bodemdalingsschotel die daardoor ontstaat geeft aan de rand, in de haven van Harlingen, nog 2 cm bodemdaling.
In 2014 vroeg de vereniging Oud Harlingen de gemeenteraad om niet aan de zoutwinning mee te werken 'totdat onomstotelijk vaststaat dat die geen bedreiging kan vormen voor het monumentale Harlinger erfgoed.' Toen die brief geen effect had organiseerde de vereniging een bijeenkomst met particuliere huiseigenaren, rentmeesters van kerken en plaatselijke, provinciale en landelijke erfgoedorganisaties.
Dat overleg leidde tot de oprichting van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen. Doel van de nieuwe stichting is alle soorten schade te voorkomen: materiële schade aan panden, maar ook emotionele en psychische schade, bedrijfsschade én imagoschade aan Harlingen als monumentenstad.
Voor het Nederlandse Waddengebied staat de status van Werelderfgoed op de tocht. UNESCO maakt zich al jarenlang zorgen over de menselijke activiteiten in het gebied. Er is bij de experts 'aanhoudende onzekerheid rond de cumulatieve effecten van meerdere drukfactoren die het gebied beïnvloeden' en er zijn 'aanwijzingen voor toenemende stress op het ecosysteem en ecologische achteruitgang.'
Eén van de zorgpunten is dat veel planten en diersoorten in aantal achteruit gaan. Een voorbeeld daarvan is de zeehond, waarvan de stand al voor het vijfde achtereenvolgende jaar krimpt. Ook daalde het aantal pups in 2026 met 12% ten opzichte van het jaar 2025. In 2027 wordt daarom een inspectiemissie uitgevoerd door UNESCO in samenwerking met de Internationale Unie voor Natuurbescherming IUCN. Volgens BNR overweegt UNESCO zelfs om het Waddengebied op de lijst van bedreigd werelderfgoed te plaatsen.
Deelnemers aan de Berenloop op Terschelling troffen gisteren bij de vertrekhal van de veerboot in Harlingen een groepje actievoerders van Extinction Rebellion (XR). De organisatie keert zich tegen de uitbreiding van de zoutwinning vanonder de Waddenzee. Vanwege de optelsom van toerisme, scheepvaart, visserij, mijnbouw en kabels over de bodem is het al 'onrustig op de Waddenzee', en nu wil zoutbedrijf Frisia ook nog extra zout winnen, 'terwijl Duitsland zout loost als afvalproduct...'
De organisatie vreest het verdwijnen van leefgebied voor vogels, schade aan monumentale panden, vervuiling door diesel en verlies van de UNESCO-status. Ook benoemt XR de zorgen van de provincie Fryslân en het Wetterskip Fryslân over de zeedijk en het binnenlandse watersysteem. Met een flyer riep XR het publiek op daarom een brief te sturen naar leden van de Tweede Kamer, met de vraag om zich met de fracties in te zetten de zoutwinning onder het wad te stoppen.
Minister Van Essen (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) heeft donderdag verklaard dat het kabinet veel waarde hecht aan de UNESCO-status van Werelderfgoed Waddenzee. "We zullen het niet laten gebeuren dat we die status kwijtraken", aldus de bewindsman in een Commissiedebat van de Tweede Kamer op 8 oktober. Om de titel van Werelderfgoed te behouden wil Nederland samen met Duitsland en Denemarken een strategisch plan voor het gehele waddengebied opstellen.
Vanuit de Kamer waren er vragen over de bescherming van het gebied gezien de plannen voor de bouw van kerncentrales, het doorgraven van het Wad voor kabels naar windparken op de Noordzee, de opmerkelijk langjarige vergunning voor garnalenvisserij en de plannen voor uitbreiding van de zoutwinning bij Harlingen. UNESCO geeft al jarenlang aan dat de stapeling van alle activiteiten de erfgoedstatus bedreigt, en stuurt volgend jaar inspecteurs naar het Waddengebied.