Mede mogelijk gemaakt door:
Veiligheid voorop!
Sinds september 2020 wint Frisia Zout BV zout van onder de Waddenzee, voor de haven van Harlingen. De grote bodemdalingsschotel die daardoor ontstaat geeft aan de rand, in de haven van Harlingen, nog 2 cm bodemdaling.
In 2014 vroeg de vereniging Oud Harlingen de gemeenteraad om niet aan de zoutwinning mee te werken 'totdat onomstotelijk vaststaat dat die geen bedreiging kan vormen voor het monumentale Harlinger erfgoed.' Toen die brief geen effect had organiseerde de vereniging een bijeenkomst met particuliere huiseigenaren, rentmeesters van kerken en plaatselijke, provinciale en landelijke erfgoedorganisaties.
Dat overleg leidde tot de oprichting van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen. Doel van de nieuwe stichting is alle soorten schade te voorkomen: materiële schade aan panden, maar ook emotionele en psychische schade, bedrijfsschade én imagoschade aan Harlingen als monumentenstad.
Nieuws
19 september 2026
Bodemdaling door kanteling
Hoe meer je weet, hoe meer je beseft dat je veel meer níet weet. Dat geldt ook voor de bodemdaling. Als gevolg van de zoutwinning gaat de bodem onder Harlingen zakken, al weten we nog niet hoe snel, hoeveel en hoe lang.
Daarnaast zakt de bodem ook al 'automatisch', door het samendrukken van bodemlagen. Die beweging werd eerder vooral geconstateerd bij veengrond, maar de laatste tijd worden de aanwijzingen sterker dat 'compactie' ook bij kleigrond tot bodembeweging leidt.
Maar nóg een fenomeen speelt een rol, namelijk de kanteling van heel Nederland. Een kilometers dikke ijskap, die eerder in Scandinavië lag en door zijn gewicht de aardkorst daar omlaag drukte, is gesmolten. Scandinavië veert daardoor nu op, waardoor noordwestelijk Nederland iets daalt. In een eeuw zakt het westen van ons land zo per eeuw ongeveer 5 centimeter, terwijl het oosten 1 a 2 centimeter omhoog komt. Meer informatie vind je via de landelijke bodemdalingskaart.
17 september 2026
Publiekscollege mijnbouwschade
Woensdag 23 september geeft prof.mr. Bas Kortmann in Franeker een publiekscollege over de schadeafwikkeling in Groningen. Hoe wikkel je honderdduizenden schadeclaims af in een gebied waar recht, politiek en emoties voortdurend door elkaar lopen? Wat gebeurt er wanneer je daarbij civiel recht toepast binnen een publiekrechtelijke organisatie? En wat kunnen we daar in Fryslân van leren, ook met het oog op de huidige discussie over de risico's van uitbreiding van de zoutwinning onder de Waddenzee?
Kortmann was van 2018 tot 2023 nauw betrokken bij de schadeafhandeling in Groningen, als voorzitter van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) en daarna als voorzitter van het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG).
Het college begint om 20u in de Botniastins, Breedeplaats 1 te Franeker. Het college duurt een uur, waarna er gelegenheid is om vragen te stellen. Reserveer een stoel via deze link.
10 september 2026
30 jaar mijnbouw in NW-Fryslân
Omroep Zilt heeft een gedegen, zeer uitgebreid artikel gepubliceerd onder de titel 'De rekening van dertig jaar mijnbouw in Noordwest-Friesland – en wat die Harlingen leert'. Journalist Richard de Boer dook in de mijnbouwactiviteiten in de afgelopen decennia en sprak met tal van betrokken partijen over de gevolgen ervan.
Noordwest-Fryslân had vanaf ca. 1995 te maken met gas- en zoutwinning door Vermilion en Frisia Zout. Beide verliepen totaal anders dan verwacht. Dat leidde uiteindelijk tot een klein 50 miljoen euro aan compenserende en gebiedsverbeterende maatregelen, ook betaald door de bedrijven, al wijst directeur Bart Hendriks van Frisia Zout een verband tussen zoutwinning en schade ook nu nog van de hand. De bodemdaling in het gebied zet nog door en beloopt plaatselijk inmiddels 46 cm. Inmiddels wacht Harlingen de bodemdaling onder de stad af, die veroorzaakt wordt door de huidige zoutwinning op de Waddenzee. Lees het gehele overzichtsartikel hier.