Sinds september 2020 wint Frisia Zout BV zout van onder de Waddenzee, voor de haven van Harlingen. De grote bodemdalingsschotel die daardoor ontstaat geeft aan de rand, in de haven van Harlingen, nog 2 cm bodemdaling.
In 2014 vroeg de vereniging Oud Harlingen de gemeenteraad om niet aan de zoutwinning mee te werken 'totdat onomstotelijk vaststaat dat die geen bedreiging kan vormen voor het monumentale Harlinger erfgoed.' Toen die brief geen effect had organiseerde de vereniging een bijeenkomst met particuliere huiseigenaren, rentmeesters van kerken en plaatselijke, provinciale en landelijke erfgoedorganisaties.
Dat overleg leidde tot de oprichting van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen. Doel van de nieuwe stichting is alle soorten schade te voorkomen: materiële schade aan panden, maar ook emotionele en psychische schade, bedrijfsschade én imagoschade aan Harlingen als monumentenstad.
Naast de Waddenvereniging en staatssecretaris De Bat verscheen ook Jarig Langhout gisteren voor de camera van 'Hart van Nederland'. Dat besteedde aandacht aan de zorgen vanwege de zoutwinning over de natuur van de Waddenzee, en ook over het behoud van de UNESCO-status. Het label van 'Werelderfgoed' werd in 2009 toegekend maar staat al jarenlang onder druk als gevolg van de stapeling van menselijke activiteiten in het gebied. Daar komt nu de extra zoutwinning nog bij.
SBS6 liet ook bewoners aan het woord, waaronder de SBHH die vreest voor schade aan huizen. "We hebben het hier over 1000 karakteristieke, monumentale panden die niet gefundeerd zijn, die gewoon 'op staal' staan", vertelde de SBHH-voorzitter vanaf de Noorderhaven aan de kijkers. "Ik heb de staatssecretaris dan ook geadviseerd om dit document in de wc te gebruiken, dat is de enige plek waar het nuttig is." De uitzending is hier terug te kijken (zoutwinning vanaf 1:45).
CDA-staatssecretaris Jo-Annes de Bat (2e van rechts) schoof vandaag bij ons aan tafel. We hebben verduidelijkt waarom het Ontwerpbesluit voor extra zoutwinning in Harlingen volkomen verkeerd is gevallen. "Wat ons betreft is het Ontwerpbesluit bij de beesten af. Het is maar op één plek nuttig te gebruiken en dat is op de wc."
De staatssecretaris beriep zich op de procedure. Die zou nu geen ruimte hebben geboden om het Aanvullend Meetnet of grenzen aan de bodemdaling mee te nemen. Wij betwijfelen dat, omdat veiligheid een van de afwegingsgronden is. Hoe dan ook is het gevolg dat de Pilot Harlingen op sterven na dood is, en dat de onrust over de zoutwinning alsnog toeslaat.
Het Ministerie gaat de komende periode tijd investeren in verdere gesprekken met de SBHH. Wanneer dat onvoldoende oplevert sluiten wij juridische procedures niet uit.
(Foto: Joachim de Ruijter)
Bewoners van de Harlinger binnenstad hebben een oproep in de bus gekregen om snel een zienswijze in te dienen over de extra zoutwinning door Frisia Zout. "Laat Den Haag uiterlijk 9 juli weten dat dit besluit echt van tafel moet", zegt de Stichting Bescherming Historisch Harlingen (SBHH).
De SBHH overlegde bijna 10 jaar met Frisia Zout om goede afspraken over de zoutwinning te maken. Het Ministerie van EZK negeerde dat echter en gaf het bedrijf in mei zonder verdere voorwaarden voor de stad vergunning om ca. 40% extra zout uit de Wadbodem te halen.
Bestuur en vrijwilligers van de stichting brachten daarom maandag en dinsdag huis-aan-huis flyers rond. "Kijk op www.sbhh.nl voor verdere info", roept SBHH-voorzitter Jarig Langhout op. "Je hoeft geen jurist te zijn om je stem te laten horen. Schrijf als huiseigenaar, als vrijwilliger van een kerk of als liefhebber van erfgoed - maar stel een daad door te reageren!"