Sinds september 2020 wint Frisia Zout BV zout van onder de Waddenzee, voor de haven van Harlingen. De grote bodemdalingsschotel die daardoor ontstaat geeft aan de rand, in de haven van Harlingen, nog 2 cm bodemdaling.
In 2014 vroeg de vereniging Oud Harlingen de gemeenteraad om niet aan de zoutwinning mee te werken 'totdat onomstotelijk vaststaat dat die geen bedreiging kan vormen voor het monumentale Harlinger erfgoed.' Toen die brief geen effect had organiseerde de vereniging een bijeenkomst met particuliere huiseigenaren, rentmeesters van kerken en plaatselijke, provinciale en landelijke erfgoedorganisaties.
Dat overleg leidde tot de oprichting van de Stichting Bescherming Historisch Harlingen. Doel van de nieuwe stichting is alle soorten schade te voorkomen: materiële schade aan panden, maar ook emotionele en psychische schade, bedrijfsschade én imagoschade aan Harlingen als monumentenstad.
In Groningen tekent zich een nieuw schade-drama af. Het lijkt erop dat veel rapporten over aardbevingsschade fouten bevatten. Er zouden zelfs woningen onterecht veilig zijn verklaard. Bronnen melden dit aan diverse media.
Later deze maand verschijnt een rapport van het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) over een onderzoek, dat vorig jaar onder staatssecretaris Van Marum is gestart. Aanleiding daarvoor was dat veel bewoners zeiden versterkingsrapporten met fouten te hebben ontvangen, of met een ondeugdelijke onderbouwing - in een enkel geval zelfs van een heel ander huis. Het rapport zou in december al verschijnen, maar dat is uitgesteld.
Er vallen ca. 28.000 adressen onder de versterkingsopgave. Die moet garanderen dat alle huizen in het aardbevingsgebied weer veilig te bewonen zijn. Volgens het Staatstoezicht op de Mijnen zal dat op z'n vroegst in 2034 het geval zijn. Wanneer duizenden rapporten gecontroleerd moeten worden op fouten, kan dit nog verdere vertraging opleveren.
De SBHH is tegen de actualisatie van het winningsplan van Frisia Zout, omdat de uitbreiding van de winning van 32 naar 45,5 miljoen ton zout de risico’s op schade voor onze stad vergroot.
Voor de stad Harlingen is in het Ontwerpbesluit niets geregeld. De (veiligheids)afspraken die we de afgelopen 10 jaar binnen de ‘Pilot Harlingen’ overeenkwamen, zijn door de rijksoverheid niet overgenomen. Frisia zoekt de eerder vergunde bodemdalingsgrens niet alleen op, maar schuift die met de uitbreiding zelfs nog dichter naar de stad toe. Wij vinden dat onaanvaardbaar.
Onze zienswijze onderbouwt de toenemende risico's door na-ijlende bodemdaling, de plek van Harlingen op de rand van de bodemdalingskom, cumulatie met autonome bodemdaling en het daarmee samenhangende groeiende risico op vernatting en verslapping van de bodem, het percentage onzekerheid over het volume van de bodemdalingskom én de waarschuwing van de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat mijnbouw altijd onzekerheden met zich meebrengt.
Zoutwinner Nobian stelt over de komende 30 jaar ruim 24 miljoen euro beschikbaar aan Haaksbergen, ter compensatie van de zoutwinning. In het zogeheten Omgevingsfonds is een startbedrag van 2,6 miljoen gestort. De Nobian-miljoenen komen ten goede aan heel Haaksbergen, inclusief de beide dorpen Buurse en Sint Isidorushoeve.
Het Omgevingsfonds heeft een bestuur en een raad van advies die beide geheel onafhankelijk zijn. Iedereen in Haaksbergen kan vragen om financiële steun voor een activiteit of project van algemeen belang, in drie categorieën: bedragen tot 2500 euro, tot 50.000 euro en vanaf 50.000 euro. Vanaf vandaag, 1 juni, kunnen aanvragen worden ingediend.
Nobian bood een pakket van toezeggingen om maatschappelijk draagvlak voor de winning te verkrijgen. Zo is een eerste bijdrage van 1 miljoen euro gestort in een fonds voor het vergoeden van eventuele schades. Ook bood Nobian huiseigenaren eerder een gratis bouwkundige schouw van hun pand aan.